Regni Poloniae Documenta rerum gestarum MCCCLXVIII-MCCCLXXXV



„Secundum opinionem multorum quidam historiographi seu chronicarum conscriptores penes duo suam exercuere intencionem, videlicet secus ostentacionem sue literalis sciencie et secus proprie gentis seu proprie terre commendacionem aliarumque gencium sive terrarum detestacionem. Primum in gravedine stili connititur, qua tam sciolis quam insciis aliquid apperiri nisi sunt, et non tam suorum quam, suam in hoc posteris memoriam commendare, licet nonnulla tam dictorum quam gestarum virtutum utilitatem videantur imitari volentibus annotasse. Secundum perpenditur in eo, quod sue gentis alii prospera facta omni verborum lumine declaraverunt, infortunata vero seu exsecranda vel suppresserunt silencio sive quorundam verborum velleribus obtexerunt, et que ad alterius gentis decommendacionem esse poterant, non tamquam veritatis zelo sed velut odii gladio persequi studuerunt, sue vel suorum in hoc invidie servientes…” (Annonymus a. D. MCCLXXXV)

Item statutum est:

Documentum primum. Statuta salis regis Poloniae Casimiri III pronuntiata a.D. MCCCLVIII.

Rex Poloniae Casimirus III dictus Magnus anno MCCCLXV emendationem pecuniae actualis perfecit. Tamen argentum et aurum ei defuit. Zuppas Vyeliciensis et Bochnensis, oppida iuxta Cracoviam sita, elocare debuit. Autem auctionem pronuntiavit, quam Iudaeus Lewko vincit. Ad ordinandum legis rex a.D. MCCCLXVIII preasentibus nobilibus et magistratibus Regni Poloniae documenta idonea ponuit, quae hoc loco relata sunt. Materia ab Monumentis Iuris Poloniae anno MDCCCLVI originem ducit. In linqua Polonica statuta primum translata sunt.


Documentum secundum. Pactum regis Ludovici cum nobilibus a.D. MCCCLXXIIII.


Post mortem Casimiri III regis Poloniae anno MCCCLXX Ludovicius, rex Hungariae regnum eius hereditavit. Dominis et nobilibus alienus fuit. Hi pactum cum rege subnotaverunt, ex quo rex nihil contra Poloniam agere spopondit. Hoc pactum, quod Cassoviae anno MCCCLXXIIII conscriptum est, privilegium Ludovici dictum est. Hoc loco positum est. Textum ex bibliotheca digitali Maioris Poloniae captum est, autem hoc ex codice diplomatico Maioris Poloniae anno MDCCCLXXVII.


Documentum tertium. Chronica Principum Poloniae a.D. MCCCLXXXIIII.


Monachus ignotus illam scribsit anno MCCCLXXXII-MCCCLXXXVI. Chronica anno MCCCLXXXIV finita est. Res veteres Poloniae exposuit et qui illo tempore fuit. Nonnumquam rem fictam, interdum verum attulit. Res gestas principum Silesiae optime expressit. Liber prelum anno MDCCXXIX et MDCCCLXXVIII reliquit. Hoc loco libri iuncti sunt. In linqua Polonica chronica primum translata est. Ad hoc documentum addita sunt: Chronica Polonorum MCCLXXXV quae fundamentum Chronicae Principum Poloniae fuit et Res gestae episcoporum Vratislaviensium scripta in annis MCCCLXXXV-MDXVII.

Documentum quartum. Unio in Krev a.D. MCCCLXXXV.

Rex Hungariae Ludovicius filiam habuit, cum anno MCCCLXXXIII mortuus est. Illa regina Poloniae electa est. Domini et nobiles hanc in matrimonium dare optaverunt. Accidit, ut Regnum Poloniae cum inimica Lithuania in vicino fuit. Id Poloniae periculosum fuit, quod perpetuum bellum ad finem duravit. Multi captivi ad Lithuaniam rapti sunt. Fuit ibi et Jagalo (Jogala) Magnus Dux Lithuanorum, qui ad fidem Christi conversus est. Cum Hedvige, regina Poloniae, qua hoc loco dicta est, anno MCCCLXXXVI se coniunxit. Ex illo tempore Regnum Poloniae per ducentos annos multum valuit et civitas maxima in Europa fuit.

Quaestiones



Quaestio prima. Estne linqua latina facilis?

Linqua latina facilis fuit. Id tempore Cicerone et Caesare fuit. Homines uno verbo facileque dixerunt, ut in exercitu. Praecipue eo modo leges, pacta iudiciaque scripserunt. Qua de causa coniunctivus manifeste conformatus non est. Gaius Iulius brevi genere consilio usus est. Id temporibus antiqis primo saeculo ante Christum natum fuit. Postea alio modo fuit, cum Imperium Romanum propter barbaros paganosque, ut dicitur, dissipatum est et propter infirmitatem internam id factum est. Mundus paene totus depravatus est. Linqua latina una cum eo. Rex Gallorum huic se opposuit et cum eo omnis Christianus mundus. Id fere octingenti anni post Christum natum fuit sed linqua latina porro non restituta est. Linqua latina iu usu publico obscaena mediocrisque fuit. Civitates non existiterunt, nationes vero. Quisque alia voce dixit, quod in linquam latinam malum effectum habuit. Ecclesia Romana ad conservandum cultus et humanitatis Europae beneficia magna ponuit.

Vulgata in regionibus borealibus apparuit, ubi prius non fuit. Hic omnis regio addidit, ut linquam latinam corrumpat. Tamen linqua latina fuit. Hoc modo linqua latina et eo loco capitur. Praedicatum ad finem enuntiationis non semper est. Numerus singularis et pluralis falluntur. Sensum enuntiationis alio modo tempore Cicerone et Caesare quaerere oportet. Qua de causa errores necessarius sunt. Haec linqua latina ad tempores Iulii et Ciceronis non pertinet. Etiam ad Europam refert. Id causa est, ut post multos annos eam capiamus. Id potestas eius linquae latinae est.

Quaestio secunda. Quam Slavi linquam latinam intellegit?

Translator Slavus est, tamen origine Germanus. Attende! Linqua Slavorum ab linquis romanicis differt. Linquae romanicae praedicativum inextrema enuntiatione habent, linquae Slavicae alicubi. Hoc errorum difficultatumque causa est. Hi, qui documenta citata scripserunt, in linqua romanica non cogitaverunt, in linqua Slavica saepe.
Quaestio tertia. Negationes.
Linqua latina negationes per negationes negationi rare format. Rationem enuntiationis.potius creat. Id situm creat, quod res commoda apparet. Slavi alio modo cogitant. Negatio duplex affirmatio est, sed non semper. Id significat, ut negatio duplex non exsistat. Ut negatio sit, triplex esse oportet, sed ea non est. Si esset, collectio angusta est, non approbata affirmatio et propterea in linqua latina una negatio est.
Quaestio quarta. Ultima.
Omnes ut genus hominum nati sunt, cui iura gentium data sunt. Ea ex iuribus naturae oritur. Iura deorum, ut nonnulli dicunt, remota sunt. Sunt et leges omnis hominis. Ex altera parte ius potestatis est. Hic leges Regni Poloniae, civitatis multarum gentium, expressae sunt, quae a.D. MCCCLXVIII-MCCCLXXXV obligaverunt, pro gloria Regni, ut in mundo nota sint. Hoc loco relatae et redditae sunt.

Omnia translata documenta ad cognoscendum historiae Poloniae in medio aevo multum infert. Tamen conclusiones significantissimes ex translatione Chronicae Polonorum manant. Priusquam de ea, Chronicam Principum Poloniae exponere oportet. Illa Chronica bene elaborata historia Silesiae, duces illius et coniunctiones internationales est. Cum Chronica Polonorum imago est potentissimi dirigendi illo tempore relationis socialis, quae dominatio seniorum fuit.
Autem ad fabulam apologeticam de Boleslao Curvo caute accedere oportet. Preterea in luce eius moris, hoc cognomen proprium ingenii definire potest – hominem mutabilem, inaestimabilem, non approbatum ordinis socialis. Tantum iussus Imperatoris (ut in Chronica Polonorum describitur) eum ad rationem propriam in nationalibus et internationalibus consiliis adducit.

Ratione conclusionum ex conversione Chronicae Polonorum questiones curiosas proponere potest:
- generales cogitationes historicae, qui ad antiquitatem contrahunt et in fabula de historia Poloniae locatae sunt, ab libro LXXVII et seq. apud Cassium    Dionem originem trahunt (Cassius Dio, Historia romana);

- informatio de Olophago pars fabulae graece de Libia apud Herodotum est (Herodotus, Historia, liber III, CLXXV et seq.);

- narratio de peregrinatoribus, qui ad tonsurationem apud Piast pervenierunt, descriptio missionis sanctorum fratrum Cyrilli et Methodii in Moraviam    est. Id caput X Vitae sancti Methodii incerti auctore confirmat. Vita in lingua Slavonica ecclesiastica antiqua in decursu decimo saeculo post    Christum natum scripta est. Preterea mos tonsurationis, qui ante paganus aestimatus est, totaliter rationem suam ut pars christianismi mutat;

- nomina propria loca actionis Christianismi monstrat – Ducatus Nitrae, qui postea in Magna Moravia transformatus est. Per annotationes asservatae    de locutione consonantum in illo tempore linqua multum dicere potest (IX-X a.C.n.);

- narratio, quae prius historiam originis Poloniae putata est, traditio de origine Magnae Moraviae est et post annum DCCCLXIII oritur. Quod, praeter    errata in ratione, historiam originis civitatis Poloniae aestimata est, origines sive traditiones civitatis eius supra C anni reducere potest.

Preterea, conclusum iustum videtur, Christianitas in Moraviam ab Byzantini accepta est et iterum acceptio a Polonia in anno DCCCCLXVI item ab regione australi significans videtur. Ita excludere non possumus, ea elementa liturgica Slavorum asseruit, qui manere traditionis Magnae Moraviae in parte boreali Carpatici Montium monstrare potest.



The theory of the state and the law

Statuta 1368 A.D. - Link

Union of Krevo 1385 A.D - Link

Cronica Polonorum 1285 A.D. - Link

Pactum regis Ludovici A.D. 1374 - Link

Dagom(n)e iudex A.D. 991-992 - Link

A.D. MDXVII Nicolaus Copernicus: On the minting of Coin - Link

Projekt Firmy INMAKS - link